Wat lees je in dit artikel?
8 min leestijd
Lange tijd was het devies: leg je panelen op het zuiden voor de hoogste opbrengst. In 2026 is die wijsheid achterhaald. De salderingsregeling verdwijnt op 1 januari 2027 en je hebt nu al te maken met terugleverkosten. Het draait niet meer om hoeveel kWh je opwekt, maar om wanneer je ze opwekt. Een oost-west opstelling is in 2026 de strategische favoriet. Niet omdat elk paneel meer oplevert, maar omdat je stroom opwekt op de momenten dat je die daadwerkelijk nodig hebt. In dit artikel leggen we uit waarom de 'minder efficiënte' ligging financieel juist de slimste zet is.
De piek versus de spreiding
Een zuid-opstelling produceert een enorme piek aan stroom rond het middaguur. In 2026 is dat precies het moment dat de stroomprijzen op de dynamische markt vaak negatief zijn en je terugleverkosten het hoogst.
Een oost-west opstelling pakt dat anders aan. De panelen op het oosten vangen de ochtendzon tussen 7:00 en 11:00 uur. De panelen op het westen nemen het over in de middag en avond, van 15:00 tot 20:00 uur. Zo sluit je opwekprofiel veel beter aan bij je dagelijkse ritme — koffie zetten in de ochtend, koken in de avond.
Het directe resultaat: je zelfconsumptie stijgt met 10% tot 20%. Dat klinkt misschien bescheiden, maar het financiële effect is groter dan je denkt.
Laten we het concreet maken met 10 panelen die samen 3.600 kWh per jaar opwekken. Eerst de zuid-opstelling.
• Zelfconsumptie: 30% = 1.080 kWh
• Teruglevering: 70% = 2.520 kWh
• Terugleverkosten: €252 per jaar
En nu dezelfde situatie met een oost-west opstelling.
• Zelfconsumptie: 45% = 1.620 kWh
• Teruglevering: 55% = 1.980 kWh
• Terugleverkosten: €198 per jaar
• Besparing op terugleverkosten: €54 per jaar
• Extra zelfverbruik: 540 kWh × €0,23 = €124 per jaar
• Totale besparing: €178 per jaar
Kijk je puur naar de opbrengst per paneel, dan scoort zuid iets hoger: 360 kWh per paneel per jaar tegenover 320-340 kWh bij oost-west. Dat is zo'n 10-15% minder. Maar door de hogere zelfconsumptie is de netto financiële opbrengst bij oost-west vaak juist hoger. Je verdient simpelweg meer aan stroom die je zelf gebruikt dan aan stroom die je teruglevert.
| Tijdstip | Zuid-opstelling | Oost-West opstelling | Voordeel |
|---|---|---|---|
| 07:00-11:00 (ochtend) | Laag | Hoog (oost) | Betere match verbruik |
| 11:00-15:00 (middag) | Zeer hoog | Gemiddeld | Minder piek |
| 15:00-20:00 (avond) | Laag | Hoog (west) | Betere match verbruik |
| Zelfconsumptie | 30% | 40-50% | +10-20% |
| Terugleverkosten | Hoog | Lager | -€50-€100/jaar |
Meer panelen op hetzelfde dak
Heb je een plat dak? Dan biedt een oost-west opstelling in 2026 nog een groot technisch voordeel dat veel mensen over het hoofd zien.
Bij een zuid-opstelling moet er flinke ruimte tussen de rijen panelen blijven om schaduwval te voorkomen. Daardoor benut je slechts 60-70% van je dakoppervlak. Bij een oost-west systeem staan de panelen in een dakvorm tegen elkaar aan, zonder tussenruimte. Hierdoor kun je tot wel 30% meer panelen op hetzelfde oppervlak kwijt.
De opbrengst per paneel is iets lager, maar de totale opbrengst van je dak is vaak fors hoger. En dat is uiteindelijk waar het om draait.
Neem een plat dak van 40 m² als voorbeeld.
• Zuid-opstelling: 14 panelen (60% benutting) = 5.040 kWh per jaar
• Oost-west opstelling: 20 panelen (85% benutting) = 6.400 kWh per jaar
• Extra opbrengst: 1.360 kWh per jaar
• Meerwaarde: 1.360 kWh × €0,23 = €313 per jaar
• Extra kosten: 6 panelen × €420 = €2.520
• Terugverdientijd extra panelen: 8 jaar
Het echte verschil wordt duidelijk als je de zelfconsumptie erbij pakt. Bij zuid verbruik je 30% van 5.040 kWh zelf — dat is 1.512 kWh, goed voor €348 besparing. Bij oost-west verbruik je 45% van 6.400 kWh zelf — dat is 2.880 kWh, goed voor €662 besparing.
Het verschil in jaarlijkse besparing is €314. De zes extra panelen kosten €2.520, dus die heb je in 8 jaar terugverdiend. Daarna is het puur winst.
Twijfel je of oost-west bij jouw dak past? Laat een installateur een dakindeling maken voor beide varianten. Zo zie je precies hoeveel panelen er in elke opstelling passen en wat het financiële verschil is.
| Aspect | Zuid-opstelling | Oost-West opstelling | Verschil |
|---|---|---|---|
| Dakbenutting | 60-70% | 85-95% | +25-35% |
| Aantal panelen (40 m²) | 14 panelen | 20 panelen | +43% |
| Opbrengst per paneel | 360 kWh | 320 kWh | -11% |
| Totale opbrengst | 5.040 kWh | 6.400 kWh | +27% |
| Zelfconsumptie | 30% | 45% | +15% |
| Netto zelfverbruik | 1.512 kWh | 2.880 kWh | +90% |
Bereken je besparing met zonnepanelen
Vul je postcode in en ontvang een vrijblijvende offerte op maat.
De rekensom voor 2027
Zodra de salderingsregeling stopt, verandert de rekensom fundamenteel. Elke kWh die je direct verbruikt is dan zo'n €0,23 waard — dat is je bespaarde inkoopprijs. Elke kWh die je teruglevert brengt nog maar €0,10-€0,15 op. Door in 2026 al voor oost-west te kiezen, maximaliseer je het aantal 'kwartjes' en minimaliseer je de 'stuivers'.
Laten we de rekensom voor 2027 maken met dezelfde 10 panelen (3.600 kWh per jaar). Eerst de zuid-opstelling.
• Zelfverbruik: 1.080 kWh × €0,23 = €248
• Teruglevering: 2.520 kWh × €0,12 = €302
• Terugleverkosten: €252
• Netto opbrengst: €248 + €302 - €252 = €298
En nu met de oost-west opstelling.
• Zelfverbruik: 1.620 kWh × €0,23 = €373
• Teruglevering: 1.980 kWh × €0,12 = €238
• Terugleverkosten: €198
• Netto opbrengst: €373 + €238 - €198 = €413
Dat is €115 meer per jaar. En het verschil in terugverdientijd is opvallend groot.
• Zuid: €4.200 / €298 = 14,1 jaar
• Oost-west: €4.200 / €413 = 10,2 jaar
Het verschil is bijna 4 jaar. Ondanks de 10-15% lagere opbrengst per paneel is de netto opbrengst bij oost-west fors hoger. De reden is simpel: je verbruikt meer zelf en betaalt minder terugleverkosten. Dat maakt oost-west in 2026 de slimste keuze voor de meeste daken in Nederland.
Zit je op een dynamisch energiecontract? Dan wordt het voordeel van oost-west mogelijk nog groter. Je wekt stroom op in de ochtend en avond, wanneer de prijzen doorgaans hoger liggen dan rond het middaguur.
| Situatie | Zelfverbruik | Teruglevering | Netto opbrengst 2027 | Terugverdientijd |
|---|---|---|---|---|
| Zuid-opstelling | 30% (1.080 kWh) | 70% (2.520 kWh) | €298/jaar | 14,1 jaar |
| Oost-West opstelling | 45% (1.620 kWh) | 55% (1.980 kWh) | €413/jaar | 10,2 jaar |
| Verschil | +15% | -15% | +€115/jaar | -3,9 jaar |
Wanneer kies je voor zuid?
Ondanks alle voordelen van oost-west zijn er situaties waarin zuid nog steeds de beste keuze is. Het is geen zwart-witverhaal.
Heb je een schuin dak dat op het zuiden ligt? Dan is oost-west vaak niet mogelijk, of levert het hoge extra installatiekosten op. In dat geval is zuid de logische keuze. Je hebt al een perfecte hoek — maak daar gebruik van.
Heb je heel weinig dakruimte en moet elke vierkante meter tellen? Dan kan de hogere opbrengst per paneel bij zuid het verschil maken. Houd er wel rekening mee dat dit voordeel kleiner wordt nu de saldering verdwijnt.
Rekent jouw energieleverancier geen terugleverkosten? Dan valt één groot voordeel van oost-west weg. Maar weet dat in 2026 vrijwel alle leveranciers deze kosten in rekening brengen.
Voor de meeste Nederlandse daken is oost-west in 2026 de slimste keuze. Het verhoogt je zelfconsumptie, verlaagt je terugleverkosten en maakt je beter voorbereid op 2027. Alleen bij schuine daken op het zuiden of heel beperkt dakoppervlak is zuid nog de winnaar.
Weet je niet zeker welke opstelling bij jouw situatie past? Vraag een installateur om beide opties door te rekenen. Het verschil zit vaak in de details van jouw specifieke dak en energieverbruik.
| Situatie | Aanbeveling | Reden |
|---|---|---|
| Plat dak | Oost-West | Meer panelen, hogere zelfconsumptie |
| Schuin dak zuid | Zuid | Logische keuze, lage installatiekosten |
| Schuin dak oost/west | Oost-West | Natuurlijke oriëntatie |
| Beperkt dakoppervlak | Zuid | Maximale opbrengst per paneel |
| Groot dakoppervlak | Oost-West | Meer panelen, hogere totale opbrengst |
Veelgestelde vragen
Conclusie
Oost-west is in 2026 de strategische favoriet voor de meeste Nederlandse daken. Je spreidt de opbrengst over de dag, verhoogt je zelfconsumptie van 30-40% naar 50-60% en betaalt minder terugleverkosten. Op een plat dak kun je bovendien 20-30% meer panelen plaatsen, wat de totale opbrengst flink verhoogt.
De terugverdientijd bij oost-west is bijna 4 jaar korter dan bij zuid zodra de saldering in 2027 stopt. Dat maakt het niet alleen een goede keuze voor nu, maar vooral een slimme investering voor de toekomst.
Wil je dit op jouw situatie toepassen? Bekijk dan onze zonnepanelen productpagina voor meer informatie en vraag gratis advies aan.
